Kary, środki karne i zasady ich wymiaru

 
Ustawa z dnia 20 maja 1971 roku Kodeks wykroczeń tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 821; zm.: poz. 1238- kary, środki karne i zasady ich wymiaru, w art. 18. mówi, że karami są areszt, ograniczenie wolności, grzywna, nagana.
 
przepisy kodeksu wykroczeń a ochrona konsumenta - Firma - rp.pl
 
Kara aresztu najczęściej trwa od 5 do 30 dni. Natomiast kara ograniczenia wolności trwa 1 miesiąc. W trakcie odbywania kary ograniczenia wolności ukarany nie może bez zgody sądu zmieniać miejsca stałego pobytu, jest obowiązany do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne, jak również ma obowiązek udzielana wyjaśnień dotyczących przebiegu odbywania kary- art. 19 i 20.
 
Obowiązek wykonywania pracy polega na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w odpowiednim zakładzie pracy, placówce służby zdrowia, opieki społecznej, organizacji lub instytucji niosącej pomoc charytatywną lub na rzecz społeczności lokalnej w wymiarze od 20 do 40 godzin. Organ orzekający może w stosunku do osoby zatrudnionej orzec potrącenie od 10 do 25% wynagrodzenia za pracę na rzecz Skarbu Państwa albo na cel społeczny wskazany przez organ orzekający, w okresie odbywania kary ukarany nie może rozwiązać bez zgody sądu stosunku pracy- art. 21.
 
Dodatkowo wymierzając karę ograniczenia wolności, organ orzekający może zobowiązać ukaranego do naprawienia w całości lub w części szkody wyrządzonej wykroczeniem, jak również przeproszenia pokrzywdzonego- art. 22.
 
ZAMIEŚCIĆ PRZEPROSINY - Aktualne wydarzenia z kraju i zagranicy ...
 
Natomiast jeśli ukarany uchyla się od odbywania kary ograniczenia wolności lub wykonania nałożonych na niego obowiązków, jak również w przypadku kiedy ukarany wykonał część kary ograniczenia wolności, sąd zarządza wykonanie zastępczej kary aresztu w wymiarze odpowiadającym karze ograniczenia wolności pozostałej do wykonania, przyjmując, że jeden dzień zastępczej kary aresztu jest równoważny dwóm dniom kary ograniczenia wolności. Natomiast na postanowienie w przedmiocie zarządzania wykonania zastępczej kary aresztu przysługuje zażalenie- art. 23.
 
art. 24 wyżej wspomnianej ustawy został sformułowany wymiar grzywny, zatem grzywnę wymierza się w wysokości od 20 do 5000 zł, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli za wykroczenie popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wymierzono karę aresztu, orzeka się obok tej kary również grzywnę, chyba że orzeczenie grzywny nie byłoby celowe. Dodatkowo wymierzając grzywnę, bierze się pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste i rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe.
 
Zapłata grzywny - NewsBook
 
Natomiast w art. 25 została sformułowana praca społecznie użyteczna i zastępcza kara aresztu, zatem jeśli egzekucja grzywny okazała się bezskuteczna lub z okoliczności sprawy wynika, że byłaby ona bezskuteczna, sąd może zamienić grzywnę na pracę społecznie użyteczną, określając czas jej trwania. Praca społecznie użyteczna trwa najkrócej tydzień, najdłużej dwa miesiące. Jeśli egzekucja grzywny okazała się bezskuteczna lub z okoliczności sprawy wynika, że byłaby ona bezskuteczna, sąd zarządza wykonanie zastępczej kary aresztu kiedy ukarany uświadczy, że nie wyraża zgody na podjęcie pracy społecznie użytecznej albo uchyla się od jej wykonania lub kiedy zamiana grzywny na pracę społecznie użyteczną jest niemożliwa lub niecelowa. Zarządzając wykonanie zastępczej kary aresztu sąd przyjmuje, że jeden dzień zastępczej lary aresztu jest równoważny grzywnie od 20 do 150 zł, kara zastępcza nie może przekroczyć 30 dni aresztu.
 
Natomiast nie można wymierzyć kary aresztu lub zastępczej kary  aresztu jeśli warunki osobiste sprawcy uniemożliwiają odbycie tej kary- art. 26. Dodatkowo od zastępczej kary aresztu lub wykonania pracy sprawca może być uwolniony w każdym czasie przez wpłacenie kwoty pieniężnej przypadającej jeszcze do uiszczenia- art. 27. Natomiast środkami karnymi według art. 28 są:
  • zakaz prowadzenia pojazdów, zakaz ten wymierza się w miesiącach lub latach, na okres od 6 miesięcy do 3 lat
  • przepadek przedmiotów, które przechodzą na własność Skarbu Państwa, chyba że ustawa stanowi inaczej
  • nawiązka, orzeka się na rzecz pokrzywdzonego w wypadkach przewidzianych w przepisach szczególnych
  • obowiązek naprawienia szkody
  • podanie orzeczenia o ukarania do publicznej wiadomości w szczególny sposób
  • inne środki karne określone przez ustawę.
 
Ogólnie organ orzekający wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych przez ustawę za dane wykroczenie, oceniając stopień społecznej szkodliwości czynu i biorąc pod uwagę cele kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma ona osiągnąć w stosunkach do ukaranego. Wymierzając karę organ orzekający bierze pod uwagę w szczególności rodzaj i rozmiar szkody wyrządzonej wykroczeniem, stopień winy, pobudki, sposób działania, stosunek do pokrzywdzonego, jak również właściwości, warunki osobiste i majątkowe sprawcy, jego stosunku rodzinne, sposób życia przed popełnieniem i zachowanie się po popełnieniu wykroczenia. Natomiast jako okoliczności łagodzące uwzględnia się działanie sprawcy wykroczenia pod wpływem ciężkich warunków rodzinnych lub osobistych, działanie sprawcy wykroczenia pod wpływem silnego wzburzenia wywołanego krzywdzącym stosunkiem do niego lub do innych osób, działanie z pobudek zasługujących na uwzględnienie, prowadzenie przez sprawcę nienagannego życia przed popełnieniem wykroczenia i wyróżnienie się spełnianiem obowiązków, zwłaszcza w zakresie pracy, przyczynianie się lub staranie się sprawcy o przyczynianie się do usunięcia szkodliwych następstw swojego czynu. Natomiast za okoliczności obciążające uwzględnia się działania sprawcy w celu osiągnięcia bezprawnej korzyści majątkowej, uprzednie ukaranie sprawcy za podobne przestępstwo lub wykroczenie, działanie w sposób szczególny zasługujący za potępienie, chuligański charakter wykroczenia, działania pod wpływem alkoholu, środka odurzającego lub innej podobnie działającej substancji lub środka, popełnienie wykroczenia na szkodę osoby bezradnej lub osoby, której sprawca powinien okazać szczególne względy, jak również popełnienie wykroczenia we współdziałaniu z małoletnim- art. 33.
 
Jeśli ustawa daje możliwość wyboru między aresztem a inną karą, areszt można orzec tylko wtedy, gdy czyn popełniono umyślnie, a zarazem za orzeczeniem kary aresztu przemawia waga czynu lub okoliczności sprawy świadczą o demoralizacji sprawcy albo sposób jego działania zasługuje na szczególne potępienie- art. 35.
 
Naganę można orzec tylko wtedy, kiedy ze względu na charakter i okoliczności czynu lub właściwości i warunki osobiste sprawcy należy przypuszczać, że zastosowanie tej kary jest wystarczające do wdrożenia go do poszanowania prawa i zasad współżycia społecznego. Jednakże nie można orzec nagany za wykroczenie o charakterze chuligańskim. Wtedy można orzec nawiązkę w wysokości do 1000 zł na rzecz pokrzywdzonego albo na rzecz Polskiego Czerwonego Krzyża lub na inny cel społeczny wskazany przez organ orzekający- art. 37.
 
Art. 38 mówi o recydywie, zatem ukaranemu co najmniej dwukrotnie za podobne wykroczenie umyślne, który w ciągu dwóch lat od ostatniego ukarania popełnia ponownie podobne wykroczenie umyślne, można wymierzyć karę aresztu, choćby było zagrożone karą łagodniejszą.



Zapraszam na bloga

 

 

 

Źródło: A. Kaszok, Kodeks wykroczeń, OD.NOWA, Warszawa 2020.